Mısır’ın erken dönem firavunlarından birisinin cenaze tören alanının hemen dışında tuğlalarla örülmüş mezarlar bulan arkeologlar burada gömülü olanların üst düzey devlet görevlileri olacağını düşünüyorlardı. Devlet görevlileri yerine eşeklerle karşılaştılar.
Mısır'da daha önce hiçbir üst düzey mezarlıkta hayvan iskeletine rastlanmamıştı. Ama, Kahire'nin 400 km güneyinde, Abydos'da kazılan bu mezarlarda 10 eşek üst düzey devlet yetkilisi şeklinde gömülmüş olarak bulundu.

Washington Üniversitesi'nde arkeoloji profesörü ve dünyada eşeğin evcilleştirilmesi konusunda çalışan yegane biliminsanı olan Fiona Marshall 'Mezar hediyeleri ile gömülmüş insanlar yerine 10 eşekle karşılaşınca çok şaşırmış olmalılar. Bu, her açıdan olağanüstü önemli bir keşif ' demekte. Prof. Marshall ve meslektaşları Bilimler Akademisi'ne sundukları makalede, bu keşiften hareketle eşeğin antik Mısır toplumundaki önemini açıkladılar.
2004 yayınlanan bir genetik araştırma eşeğin 6000 yıl kadar önce kuzeydoğu Afrika'da evcilleştirildiğini ortaya koymakta. Bu, büyük bir olasılıkla, Sahra'nın yavaş yavaş kuruyarak çöl haline gelmesi sonucu insanların uzun mesafeleri katedebilmek için bulduğu bir çözüm olmalı. Az suya ve zayıf vejetasyona dayanabilen eşekler insanoğlunun ilk nakil aracı olmuş olmalılar.

MÖ 3000 yılına tarihlenen Abydos eşeklerinin kemiklerinde yapılan incelemeler omuz ve sırtlarda ağır yükten dolayı ciddi deformasyon göstermekte. Bazı eşeklerde ise artirit tesbit edildi. Prof. Marshall, tüm bu bulgular ışığında 'bu hayvanların insanlığın taşımacılıkta kullanıldığı, bilinen en eski örnekleri' olduğunu söylüyor. Öte yandan, hayvanlarda herhangi bir diş veya ayak sorunu olmaması da iyi bakıldıklarının ispatı olarak düşünülüyor.

Kazı sorumlularından ve Prof. Marshall'ın makalesinin ortak yazarlarından, New York Üniversitesi'nden Matthew D. Adams ise eşeklerin gömüldükleri yere dikkat çekerek 'Burası çok üst düzey bir mezarlık alanı ve eşekler, aynen firavuna ölümünden sonra eşlik eden görevliler gibi gömülmüşler' diyor.

Kaynak: TAY / 31.03.2008

Geri izleme

Yorumlar (0)

Bu yazının yorumlarına abone ol

Geri Dön